Surah 3 Aal-i-Imraan — Ayah 195
فَٱسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّى لَآ أُضِيعُ عَمَلَ عَٰمِلٍۢ مِّنكُم مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَىٰ ۖ بَعْضُكُم مِّنۢ بَعْضٍۢ ۖ فَٱلَّذِينَ هَاجَرُوا۟ وَأُخْرِجُوا۟ مِن دِيَٰرِهِمْ وَأُوذُوا۟ فِى سَبِيلِى وَقَٰتَلُوا۟ وَقُتِلُوا۟ لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّـَٔاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ ثَوَابًۭا مِّنْ عِندِ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عِندَهُۥ حُسْنُ ٱلثَّوَابِ
သို့ဖြစ်ပေရာ ထိုသူတော်စင်တို့၏ လျှောက်ထားပန်ကြားချက်ကို ထိုသူတို့၏ အရှင်မြတ်သည် သဘောတူလက်ခံတော်မူခဲ့လေပြီ။ အကြောင်းသော်ကား ငါအရှင်မြတ်သည်အသင်တို့ အနက်မှ မည်သည့်ကောင်းမှုပြုသောသူ၏ကောင်းမှုကိုမျှ အလဟဿအချည်းနှီး ဖြစ်စေတော်မူသည်မဟုတ်သော ကြောင့်တည်း။ ထိုကောင်းမှုပြုသူသည်ယောက်ျားဖြစ်စေ၊ မိန်းမဖြစ်စေ၊ အသင်တို့ အညမညအချင်းချင်း တစ်ဦး သည်တစ်ဦး၏အစိတ်အပိုင်း(ဖြစ်ပေရာအမိန့်တော်လည်း တမျိုးတစားတည်းပင်)ဖြစ်ချေသည်။ပြီးနောက် အကြင်သူတို့ သည် (မှန်ကန်သော တရားလမ်းစဉ်ကိုလိုက်နာကျင့်မူနိုင်အံ့ သောငှာ မိမိတို့၏နေရင်းဒေသကို)စွန့်လွှတ် ထွက်ခွာခဲ့ကြ ကုန်၏။ ၎င်းပြင် မိမိတို့၏နေအိမ်များမှနှင်ထုတ်ခြင်း လည်းခံ ခဲ့ကြရ၏။ ၎င်းပြင် ငါအရှင်မြတ်၏လမ်းတော်၌ (အမျိုးမျိုး သော)ဒုက္ခပေးခြင်းကိုလည်း ခံခဲ့ကြရ၏။ ၎င်းပြင် (မှန်ကန် သောတရားလမ်းစဉ်၌)စစ်မက်ပြိုင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြ၏။ (များစွာသော သူများသည်)သတ်ဖြတ်ခြင်းကိုလည်းခံခဲ့ကြရ၏။ ငါအရှင်မြတ်သည်ထိုသူတို့၏ မကောင်းမှုဒုစရိုက် တို့ကို မုချဖယ်ရှားတော်မူအံ့။ထို့ပြင် ငါအရှင်မြတ်သည် ၎င်းတို့အားအကြင်ဥယျာဉ်တော်များသို့လည်း ဝင်ရောက်စေတော်မူအံ့။ထိုဥယျာဉ်တော်များ၏ အောက်၌ စမ်းရေချောင်းများ စီးဆင်းလျက်ရှိ၏။ ဤသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်အထံတော်မှရရှိမည့် ကုသိုလ်အကျိုးပင်ဖြစ်ချေသည်။ အမှန်စင်စစ်အမွန်မြတ်ဆုံး သော အကျိုးဆုလာဘ်သည်ကား အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်အထံ တော်၌သာလျှင် ရှိပေသတည်း။
fa-is'tajāba lahum rabbuhum annī lā uḍīʿu ʿamala ʿāmilin minkum min dhakarin aw unthā baʿḍukum min baʿḍin fa-alladhīna hājarū wa-ukh'rijū min diyārihim waūdhū fī sabīlī waqātalū waqutilū la-ukaffiranna ʿanhum sayyiātihim wala-ud'khilannahum jannātin tajrī min taḥtihā l-anhāru thawāban min ʿindi l-lahi wal-lahu ʿindahu ḥus'nu l-thawābi
Word by word
- فَٱسْتَجَابَ fa-is'tajāba Then responded
- لَهُمْ lahum to them
- رَبُّهُمْ rabbuhum their Lord
- أَنِّى annī Indeed, I
- لَآ lā (will) not
- أُضِيعُ uḍīʿu (let go) waste
- عَمَلَ ʿamala deeds
- عَـٰمِلٍۢ ʿāmilin (of the) doer
- مِّنكُم minkum among you
- مِّن min [from]
- ذَكَرٍ dhakarin (whether) male
- أَوْ aw or
- أُنثَىٰ ۖ unthā female
- بَعْضُكُم baʿḍukum each of you
- مِّنۢ min from
- بَعْضٍۢ ۖ baʿḍin (the) other
- فَٱلَّذِينَ fa-alladhīna So those who
- هَاجَرُوا۟ hājarū emigrated
- وَأُخْرِجُوا۟ wa-ukh'rijū and were driven out
- مِن min from
- دِيَـٰرِهِمْ diyārihim their homes
- وَأُوذُوا۟ waūdhū and were harmed
- فِى fī in
- سَبِيلِى sabīlī My way
- وَقَـٰتَلُوا۟ waqātalū and fought
- وَقُتِلُوا۟ waqutilū and were killed
- لَأُكَفِّرَنَّ la-ukaffiranna surely I (will) remove
- عَنْهُمْ ʿanhum from them
- سَيِّـَٔاتِهِمْ sayyiātihim their evil deeds
- وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ wala-ud'khilannahum and surely I will admit them
- جَنَّـٰتٍۢ jannātin (to) Gardens
- تَجْرِى tajrī flowing
- مِن min from
- تَحْتِهَا taḥtihā underneath them
- ٱلْأَنْهَـٰرُ l-anhāru the rivers
- ثَوَابًۭا thawāban a reward
- مِّنْ min from
- عِندِ ʿindi [near]
- ٱللَّهِ ۗ l-lahi Allah
- وَٱللَّهُ wal-lahu And Allah
- عِندَهُۥ ʿindahu with Him
- حُسْنُ ḥus'nu (is the) best
- ٱلثَّوَابِ l-thawābi reward
Tafsir · Ibn Kathir (Abridged)
Allah Accepts the Supplication of Men of Understanding
Allah said,
(So their Lord accepted of them), answered their invocation. Sa`id bin Mansur recorded that Salamah, a man from the family of Umm Salamah said, "Umm Salamah said, `O Messenger of Allah! Allah does not mention women in connection with Hijrah (Migration).' Allah sent down the Ayah,
(So their Lord accepted of them (their supplication and answered them), "Never will I allow to be lost the work of any of you, be he male or female.)
The Ansar say that Umm Salamah was the first woman to migrate to them." Al-Hakim collected this Hadith in his Mustadrak, and said, "It is Sahih according to the criteria of Al-Bukhari but they Al-Bukhari and Muslim did not collect it".
Allah's statement,
("Never will I allow to be lost the work of any of you, be he male or female,) explains the type of answer Allah gave them, stating that no deed of any person is ever lost with Him. Rather, He will completely reward each person for his or her good deeds. Allah's statement,
(You are (members) one of another) means, you are all equal in relation to gaining My reward. Therefore,
(those who emigrated), by leaving the land of Shirk and migrating to the land of faith, leaving behind their loved ones, brethren, friends and neighbors,
(and were driven out from their homes), when the Mushriks tormented them and forced them to migrate,
(and suffered harm in My cause), for their only wrong, to the people, was that they believed in Allah Alone. In similar Ayat, Allah said,
(and have driven out the Messenger and yourselves because you believe in Allah your Lord!) 60:1, and,
(And they had no fault except that they believed in Allah, the Almighty, Worthy of all praise!)
(and who fought and were killed (in My cause),) 3:195 refers to the highest rank there is, that one fights in the cause of Allah and dies in the process, with his face covered in dust and blood. It is recorded in the Sahih that a man said,
('O Messenger of Allah! If I was killed in Allah's cause, observing patience, awaiting Allah's reward, attacking, not retreating, would Allah forgive my sins' The Prophet said, `Yes.' The Prophet then asked the man, `What did you ask' When the man repeated the question, the Prophet said, `Yes, except for the debt, for Jibril conveyed this to me right now'.)
This is why Allah said here,
(verily, I will expiate from them their evil deeds and admit them into Gardens under which rivers flow), within Paradise, where there are rivers of various drinks: milk, honey, wine and fresh water. There is what no eye has ever seen, no ear has ever heard and no heart has ever imagined of delights in Paradise. Allah's statement,
(a reward from Allah) testifies to His might, for the Mighty and Most Great only gives tremendous rewards. Allah's statement,
(and with Allah is the best of rewards.") for those who perform good deeds.