Skip to content
Read the Holy Quran in 49 languages with translation and recitation  Start reading →
Islam Word Quran & Seerah
سُورَةُ المُؤۡمِنُونَ
Al-Muminoon — The Believers
Surah 23 · 118 ayahs · Meccan
Full surah recitation Mishary Rashid Alafasy
0:00 0:00
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Translation: Magomedov

1

قَدْ أَفْلَحَ ٱلْمُؤْمِنُونَ

Ирсе бу муъма нах.

2

ٱلَّذِينَ هُمْ فِى صَلَاتِهِمْ خَٰشِعُونَ

Уьш бу шайн ламазашкахь муьтIахь берш.

3

وَٱلَّذِينَ هُمْ عَنِ ٱللَّغْوِ مُعْرِضُونَ

Уьш бу десачу хабарех гена бовлуш берш.

4

وَٱلَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَوٰةِ فَٰعِلُونَ

Уьш бу закат доккхуш берш.

5

وَٱلَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَٰفِظُونَ

Уьш бу шайн эхье меженаш ларъеш берш.

6

إِلَّا عَلَىٰٓ أَزْوَٰجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَٰنُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ

Шайн зударшна а‚ я шайн аьтту куьйгаша доладиначарна а бен /тIе ца гIерташ берш/ – тIаккха уьш бехке бац.

7

فَمَنِ ٱبْتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْعَادُونَ

Царел дехьа кхийдинарш – уьш дозанах бевларш бу.

8

وَٱلَّذِينَ هُمْ لِأَمَٰنَٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَٰعُونَ

Уьш бу шайх тешна дитина хIума а‚ шайца хилла барт а Iалашбеш берш.

9

وَٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَوَٰتِهِمْ يُحَافِظُونَ

Уьш бу шайн ламазаш лардеш берш.

10

أُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْوَٰرِثُونَ

Уьш бу верасаш.

11

ٱلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيهَا خَٰلِدُونَ

Шайна ирсана Фирдавс кхочур ерш‚ уьш цу чохь гуттар лаьттар болуш.

12

وَلَقَدْ خَلَقْنَا ٱلْإِنسَٰنَ مِن سُلَٰلَةٍۢ مِّن طِينٍۢ

Оха кхоьллина адам /хIалхара стаг Адам/ цIеначу поппарах (топпарах).

13

ثُمَّ جَعَلْنَٰهُ نُطْفَةًۭ فِى قَرَارٍۢ مَّكِينٍۢ

ТIаккха хилийтина Оха цунах тIадам чIогIачу меттигехь.

14

ثُمَّ خَلَقْنَا ٱلنُّطْفَةَ عَلَقَةًۭ فَخَلَقْنَا ٱلْعَلَقَةَ مُضْغَةًۭ فَخَلَقْنَا ٱلْمُضْغَةَ عِظَٰمًۭا فَكَسَوْنَا ٱلْعِظَٰمَ لَحْمًۭا ثُمَّ أَنشَأْنَٰهُ خَلْقًا ءَاخَرَ ۚ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ أَحْسَنُ ٱلْخَٰلِقِينَ

ТIаккха тIадамах декъа цIий кхоьллира Оха‚ декъачу цIийх кхоьллира Оха жижиган кийсиг‚ жижиган кийсагах кхоьллира даьIахкаш‚ тIаккха даьIахкий тIе жижиг дуьхийра (диллира) Оха, тIаккха Оха кхиийра кхин кхоллар. Беркате хилла Дела – кхоллархойх уггар диканиг.

15

ثُمَّ إِنَّكُم بَعْدَ ذَٰلِكَ لَمَيِّتُونَ

ТIаккха‚ баккъалла а, шу цул тIаьхьа лийр ду.

16

ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ تُبْعَثُونَ

ТIаккха‚ баккъалла а, шу Къематдийнахь дендийр ду.

17

وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَآئِقَ وَمَا كُنَّا عَنِ ٱلْخَلْقِ غَٰفِلِينَ

Оха кхоьллира шуна тIехула ворхI некъ /стигал/ – Тхо ца хилира кхолларах гIовпал.

18

وَأَنزَلْنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۢ بِقَدَرٍۢ فَأَسْكَنَّٰهُ فِى ٱلْأَرْضِ ۖ وَإِنَّا عَلَىٰ ذَهَابٍۭ بِهِۦ لَقَٰدِرُونَ

Оха доссийра стиглара хи барамца‚ и сацийра Оха лаьттахь‚ Тхо и дIадахийта а ницкъ болуш ду.

19

فَأَنشَأْنَا لَكُم بِهِۦ جَنَّٰتٍۢ مِّن نَّخِيلٍۢ وَأَعْنَٰبٍۢ لَّكُمْ فِيهَا فَوَٰكِهُ كَثِيرَةٌۭ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ

Оха кхиийра шуна цуьнца /догIанца/ хурманан а‚ кемсийн а бошмаш‚ шуна цу чохь дуккха стоьмаш а бу‚ аша царех боу.

20

وَشَجَرَةًۭ تَخْرُجُ مِن طُورِ سَيْنَآءَ تَنۢبُتُ بِٱلدُّهْنِ وَصِبْغٍۢ لِّلْءَاكِلِينَ

Сайнаъ ламанах схьадолуш долу дитт а /кхоьллина Оха/‚ цунах долу даьтта а‚ чамбийриг а юучарна.

21

وَإِنَّ لَكُمْ فِى ٱلْأَنْعَٰمِ لَعِبْرَةًۭ ۖ نُّسْقِيكُم مِّمَّا فِى بُطُونِهَا وَلَكُمْ فِيهَا مَنَٰفِعُ كَثِيرَةٌۭ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ

Баккъалла а, шуна дохнехь масал ма ду: Оха шуна малайо церан кийрахь йолчух‚ шуна цаьргахь дуккха пайданаш а бу‚ царех аша доу.

22

وَعَلَيْهَا وَعَلَى ٱلْفُلْكِ تُحْمَلُونَ

Царна /бежанашна/ тIехь а‚ кеманна тIехь а шу леладо.

23

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِۦ فَقَالَ يَٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُۥٓ ۖ أَفَلَا تَتَّقُونَ

Оха вахийтира Нухь шен къомана тIе. Цо элира: "ХIай сан къам! Аша Iибадат де Далла‚ шуна вац И воцург кхин дела‚ шу ца кхоьру?"

24

فَقَالَ ٱلْمَلَؤُا۟ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ مَا هَٰذَآ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُكُمْ يُرِيدُ أَن يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَأَنزَلَ مَلَٰٓئِكَةًۭ مَّا سَمِعْنَا بِهَٰذَا فِىٓ ءَابَآئِنَا ٱلْأَوَّلِينَ

Цуьнан къомах цатешаш хиллачерийн элаша элира: "ХIара-м адам бен дац‚ шу санна‚ иза лууш ву шуна тIехь хьалавала‚ Далла лиънехьара Цо маликаш дохкуьйтур дара. Тхуна ца хезна оцунах тхан хьалхалерчу дайшкахь а.

25

إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌۢ بِهِۦ جِنَّةٌۭ فَتَرَبَّصُوا۟ بِهِۦ حَتَّىٰ حِينٍۢ

Иза /Нухь/ жинех волу стаг бен ма вац‚ шу хьовсал цуьнга цхьа хан яллалц".

26

قَالَ رَبِّ ٱنصُرْنِى بِمَا كَذَّبُونِ

Цо /Нухьас/ элира: "Со Кхиош-кхобуш волу сан Дела‚ Ахь гIо делахь суна цара со харцварна".

27

فَأَوْحَيْنَآ إِلَيْهِ أَنِ ٱصْنَعِ ٱلْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا فَإِذَا جَآءَ أَمْرُنَا وَفَارَ ٱلتَّنُّورُ ۙ فَٱسْلُكْ فِيهَا مِن كُلٍّۢ زَوْجَيْنِ ٱثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيْهِ ٱلْقَوْلُ مِنْهُمْ ۖ وَلَا تُخَٰطِبْنِى فِى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓا۟ ۖ إِنَّهُم مُّغْرَقُونَ

Оха хаам бира цуьнга вехьеца: "Кема де Тхан бIаьргийн хьалха‚ Оха вехьеца хаийтарца‚ Тхан гIуллакх деъча‚ пеш кхехкича‚ цу чу /кеманна тIе/ лахка хIораннах шишша тайпа а‚ хьан доьзал а‚ царех шайна тIехь дош хьалхадаьлларш боцурш. Соьга ма хьехабелахь зулам динарш. Уьш хина бухабохуьйтур бу".

28

فَإِذَا ٱسْتَوَيْتَ أَنتَ وَمَن مَّعَكَ عَلَى ٱلْفُلْكِ فَقُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى نَجَّىٰنَا مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ

Хьо а‚ хьоьца верг а кеманна тIехь дIанисвелча‚ахьа алалахь: "Хастам бу Далла‚ тхо хьалхадаьхначу зуламечу къомах".

29

وَقُل رَّبِّ أَنزِلْنِى مُنزَلًۭا مُّبَارَكًۭا وَأَنتَ خَيْرُ ٱلْمُنزِلِينَ

Ахьа алалахь: "Со Кхиош-кхобуш волу сан Дела‚ охьавоссавелахь со беркатечу меттигехь‚ Хьо уггар дика охьавоссориг ву-кх."

30

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَٰتٍۢ وَإِن كُنَّا لَمُبْتَلِينَ

Баккъалла а, цу чохь делилаш ду-кх‚ Тхо хилла-кх зуьйш.

31

ثُمَّ أَنشَأْنَا مِنۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا ءَاخَرِينَ

ТIаккха Оха кхиийра царал тIаьхьа кхин тIаьхье.

32

فَأَرْسَلْنَا فِيهِمْ رَسُولًۭا مِّنْهُمْ أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُۥٓ ۖ أَفَلَا تَتَّقُونَ

Оха вахийтира цаьрга царех элча‚ Iибадат де Далла‚ шуна вац Иза воцург кхин Дела‚ аьлла. Шу ца кхоьру?

33

وَقَالَ ٱلْمَلَأُ مِن قَوْمِهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَكَذَّبُوا۟ بِلِقَآءِ ٱلْءَاخِرَةِ وَأَتْرَفْنَٰهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا مَا هَٰذَآ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُكُمْ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُونَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُونَ

Цуьнан къоман цатешаш хиллачу‚ эхартаца цхьаьнакхетар харцдеш хиллачу‚ Оха дуьненан дахарехь шайга зовкх хьегийтинчу элаша элира: "ХIара-м адам бен дац‚ шу санна‚ аша юучух юу цо‚ аша молучух молу цо.

34

وَلَئِنْ أَطَعْتُم بَشَرًۭا مِّثْلَكُمْ إِنَّكُمْ إِذًۭا لَّخَٰسِرُونَ

Шу мукIар хилахь шаьш санначу адамна‚ тIаккха‚ баккъалла а, ма эшнарш ду-кх шу.

35

أَيَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذَا مِتُّمْ وَكُنتُمْ تُرَابًۭا وَعِظَٰمًا أَنَّكُم مُّخْرَجُونَ

Цо ваIда йина шуьца‚ шу делча‚ шух латта а‚ даьIахкаш а хилча‚ шу арадохур ду‚ аьлла.

36

۞ هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ

Ма гена ю-кх‚ ма гена ю-кх шуьца йина ваIда!

37

إِنْ هِىَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ

ХIара вайн дуьненан дахар бен кхин дахар дац‚ ле вай‚ деха вай – вай юха дендийр дац.

38

إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًۭا وَمَا نَحْنُ لَهُۥ بِمُؤْمِنِينَ

И /элча/ ву веккъа Далла тIе харцдерг кхоьллина стаг‚ вай цунах тешар дац".

39

قَالَ رَبِّ ٱنصُرْنِى بِمَا كَذَّبُونِ

Цо /элчано/ элира: "Сан Кхиош-кхобушверг‚ Ахьа суна гIо делахь цара со харцварна".

40

قَالَ عَمَّا قَلِيلٍۢ لَّيُصْبِحُنَّ نَٰدِمِينَ

Цо /Дала/ элира: "Цхьа кIеззигчу /хенахь/ уьш дохкобевлла хир бу хьуна".

41

فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّيْحَةُ بِٱلْحَقِّ فَجَعَلْنَٰهُمْ غُثَآءًۭ ۚ فَبُعْدًۭا لِّلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ

Уьш схьалецира татано‚ лаца хьакъ болуш‚ Оха нехаш йира царех‚ делла дала зуламе къам!

42

ثُمَّ أَنشَأْنَا مِنۢ بَعْدِهِمْ قُرُونًا ءَاخَرِينَ

ТIаккха‚ царел тIаьхьа‚ кхиийра Оха кхин тIаьхьенаш.

43

مَا تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسْتَـْٔخِرُونَ

Хьалхадер дац цхьа а уммат шен Iожаллал‚ тIаьхьа дуьсур а дац.

44

ثُمَّ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَا ۖ كُلَّ مَا جَآءَ أُمَّةًۭ رَّسُولُهَا كَذَّبُوهُ ۚ فَأَتْبَعْنَا بَعْضَهُم بَعْضًۭا وَجَعَلْنَٰهُمْ أَحَادِيثَ ۚ فَبُعْدًۭا لِّقَوْمٍۢ لَّا يُؤْمِنُونَ

ТIаккха тIеттIа бахийтира Оха Тхан элчанаш. Мацца а умматана тIе шен элча веъча – цара и харцвира‚ Оха царех цхьаберш вукхарна тIаьхьабахийтира. Оха царех хилийтира дийцарш. Белла бовла цатешаш болу нах!

45

ثُمَّ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ وَأَخَاهُ هَٰرُونَ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلْطَٰنٍۢ مُّبِينٍ

ТIаккха Оха вахийтира Муса а‚ цуьнан ваша ХIарун а Тхан аяташца а‚ билгалчу делилаца а

46

إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ فَٱسْتَكْبَرُوا۟ وَكَانُوا۟ قَوْمًا عَالِينَ

ФирIавнна а‚ цуьнан элашна а тIе – уьш курабевлира‚ царех хилира лакхабовла гIерта нах.

47

فَقَالُوٓا۟ أَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عَٰبِدُونَ

Цара элира: "Тхо тешар ду‚ ткъа‚ тхо санначу шина стагах‚ цу шиннан нах тхуна /леш хилла/ гIуллакхдеш а болуш?"

48

فَكَذَّبُوهُمَا فَكَانُوا۟ مِنَ ٱلْمُهْلَكِينَ

Цара и шиъ харцвира‚ шаьш хIаллакьхиллачарех хилира.

49

وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَٰبَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ

Оха делира Мусага жайна‚ уьш нислур бацара-те‚ аьлла.

50

وَجَعَلْنَا ٱبْنَ مَرْيَمَ وَأُمَّهُۥٓ ءَايَةًۭ وَءَاوَيْنَٰهُمَآ إِلَىٰ رَبْوَةٍۢ ذَاتِ قَرَارٍۢ وَمَعِينٍۢ

Оха хилийтира Марьяман кIантах а‚ цуьнан нанах а делил. Оха дIалачIкъан нисдира и шиъ лекхачу меттиге‚ шен чIагIо а‚ шовда а долчу.

51

يَٰٓأَيُّهَا ٱلرُّسُلُ كُلُوا۟ مِنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَٱعْمَلُوا۟ صَٰلِحًا ۖ إِنِّى بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌۭ

ХIай элчанаш! Даа цIеначух‚ Iамал е диканиг! Баккъалла а, Со аша деш дерг хууш ву шуна.

52

وَإِنَّ هَٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمْ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ وَأَنَا۠ رَبُّكُمْ فَٱتَّقُونِ

Баккъалла а, хIара шун уммат цхьа уммат ду‚ Со шун Кхиош-кхобург ву‚ Соьх кхералаш.

53

فَتَقَطَّعُوٓا۟ أَمْرَهُم بَيْنَهُمْ زُبُرًۭا ۖ كُلُّ حِزْبٍۭ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ

Цара хадийра шайн гIуллакх вовшийн юккъехь тобанашца. Массо тоба шегахь долчуьнца яккхиеш ю.

54

فَذَرْهُمْ فِى غَمْرَتِهِمْ حَتَّىٰ حِينٍ

Бита уьш шайн кегари чохь хан тIеккхаччалц.

55

أَيَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُم بِهِۦ مِن مَّالٍۢ وَبَنِينَ

Царна моьтту-техьа Оха шайна шеца бахам а‚ кIентий а луш хилар

56

نُسَارِعُ لَهُمْ فِى ٱلْخَيْرَٰتِ ۚ بَل لَّا يَشْعُرُونَ

Оха шайна диканаш сихдар ду? ХIетте а ца хаало-кх царна.

57

إِنَّ ٱلَّذِينَ هُم مِّنْ خَشْيَةِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ

Баккъалла а, шаьш шайн Кхиош-кхобучух кхерарах эгна берш‚

58

وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ

Шаьш шайн Кхиош-кхобучун аятех тешаш берш‚

59

وَٱلَّذِينَ هُم بِرَبِّهِمْ لَا يُشْرِكُونَ

Шаьш шайн Кхиош-кхобучуьнца накъост ца лоцуш берш‚

60

وَٱلَّذِينَ يُؤْتُونَ مَآ ءَاتَوا۟ وَّقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلَىٰ رَبِّهِمْ رَٰجِعُونَ

Шаьш шайна деллачу рицкъанх /сагIа/ луш берш‚ шайн дегнаш кхоьруш берш‚ шаьш шайн Кхиош-кхобучунна тIе юха боьрзур болу дела‚-

61

أُو۟لَٰٓئِكَ يُسَٰرِعُونَ فِى ٱلْخَيْرَٰتِ وَهُمْ لَهَا سَٰبِقُونَ

Уьш бу диканийн тIе сихбелларш‚ уьш царех /шайн диканех/ хьалха кхуьур бу!

62

وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَلَدَيْنَا كِتَٰبٌۭ يَنطِقُ بِٱلْحَقِّ ۚ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

Оха тIе ца дуьллу сина цуьнан ницкъ кхочург бен. Тхоьгахь ду жайна‚ ша бакъдерг дуьйцуш долу‚ царна зулам дийр дац.

63

بَلْ قُلُوبُهُمْ فِى غَمْرَةٍۢ مِّنْ هَٰذَا وَلَهُمْ أَعْمَٰلٌۭ مِّن دُونِ ذَٰلِكَ هُمْ لَهَا عَٰمِلُونَ

Церан /керстанийн/ дегнаш оцунах /бакъдолчух/ дIатиларчохь ду‚ царна уьш йоцурш а /кхин вон/ Iамалаш ю шаьш еш йолу.

64

حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذْنَا مُتْرَفِيهِم بِٱلْعَذَابِ إِذَا هُمْ يَجْـَٔرُونَ

Царех ниIмат делларш Оха Iазапаца схьалаьцча‚ уьш мохь хьоькхуш бисира.

65

لَا تَجْـَٔرُوا۟ ٱلْيَوْمَ ۖ إِنَّكُم مِّنَّا لَا تُنصَرُونَ

/Цаьрга элира/: "Мохь ма хьекха тахана – шуна Тхоьгара гIо хир дац!"

66

قَدْ كَانَتْ ءَايَٰتِى تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنتُمْ عَلَىٰٓ أَعْقَٰبِكُمْ تَنكِصُونَ

Хилла Сан аяташ шуна тIехь доьшуш – хилла шу царех юхадовлуш.

67

مُسْتَكْبِرِينَ بِهِۦ سَٰمِرًۭا تَهْجُرُونَ

Курадевлла цуьнца /КаIбица/‚ буьйсанна /КъурIанах/ луьйш.

68

أَفَلَمْ يَدَّبَّرُوا۟ ٱلْقَوْلَ أَمْ جَآءَهُم مَّا لَمْ يَأْتِ ءَابَآءَهُمُ ٱلْأَوَّلِينَ

Цара ойла ца йо дашах‚ я цаьрга деъна церан хьалхалерчу дайшка ца деънарг?

69

أَمْ لَمْ يَعْرِفُوا۟ رَسُولَهُمْ فَهُمْ لَهُۥ مُنكِرُونَ

Я царна ца вевзира шайн элча‚ цара цунна инкарло а еш?

70

أَمْ يَقُولُونَ بِهِۦ جِنَّةٌۢ ۚ بَلْ جَآءَهُم بِٱلْحَقِّ وَأَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كَٰرِهُونَ

Я цара олу: "Цуьнца жинаш ду?" И веъна цаьрга бакъдолчуьнца‚ царех дуккханнаш бакъдерг ца дезаш бу.

71

وَلَوِ ٱتَّبَعَ ٱلْحَقُّ أَهْوَآءَهُمْ لَفَسَدَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلْأَرْضُ وَمَن فِيهِنَّ ۚ بَلْ أَتَيْنَٰهُم بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَن ذِكْرِهِم مُّعْرِضُونَ

Бакъдерг церан дезаршна тIаьхьа даьллехьара‚ стигланаш а‚ латта а‚ цу чохь мел дерг а хIаллакьхир дара. Тхо деара цаьрга царна хьехамца‚ уьш шайна /бечу/ хьехамах бухабевлира.

72

أَمْ تَسْـَٔلُهُمْ خَرْجًۭا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيْرٌۭ ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلرَّٰزِقِينَ

Я ахьа цаьрга харж йоьху? Хьан Кхиош-кхобучун харж тоьлаш ю. Иза рицкъа лучарех уггар диканиг ву.

73

وَإِنَّكَ لَتَدْعُوهُمْ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ

Баккъалла а, ахьа уьш кхойкху нийсачу новкъа.

74

وَإِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَةِ عَنِ ٱلصِّرَٰطِ لَنَٰكِبُونَ

Баккъалла а, эхартах цатешарш /нийсачу/ новкъах дIатуьлуш бу.

75

۞ وَلَوْ رَحِمْنَٰهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِم مِّن ضُرٍّۢ لَّلَجُّوا۟ فِى طُغْيَٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ

Оха къинхетам бинехьара царех‚ айдинехьара царех долу зен‚ уьш кхерсташ чухьовдур ма бара шайн тилорна.

76

وَلَقَدْ أَخَذْنَٰهُم بِٱلْعَذَابِ فَمَا ٱسْتَكَانُوا۟ لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ

Оха Iазапаца схьалецира уьш‚ амма уьш мукIар ца хилира шайн Кхиош-кхобучунна‚ /Цуьнга/ хьаста ца белира.

77

حَتَّىٰٓ إِذَا فَتَحْنَا عَلَيْهِم بَابًۭا ذَا عَذَابٍۢ شَدِيدٍ إِذَا هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ

Оха шайна тIе чIогIа Iазап долу неI схьаеллалц – уьш цигахь массо хIуманах догдилла буьсуш.

78

وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنشَأَ لَكُمُ ٱلسَّمْعَ وَٱلْأَبْصَٰرَ وَٱلْأَفْـِٔدَةَ ۚ قَلِيلًۭا مَّا تَشْكُرُونَ

Иза /Дела/ ву кхоьллина шуна хазар а‚ бIаьрса а‚ дегнаш а – ма кIезиг баркалла олу-кх аша!

79

وَهُوَ ٱلَّذِى ذَرَأَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَإِلَيْهِ تُحْشَرُونَ

Иза ву кхиийна шу лаьттахь а – Цунна тIе шу гулдийр долуш а ду.

80

وَهُوَ ٱلَّذِى يُحْىِۦ وَيُمِيتُ وَلَهُ ٱخْتِلَٰفُ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

Иза ву дендеш верг а‚ долуьйтуш верг а‚ Цуьнан ду буьйса а‚ де а хьийзар‚ шу хьекъале ца хуьлу?

81

بَلْ قَالُوا۟ مِثْلَ مَا قَالَ ٱلْأَوَّلُونَ

ХIаъ‚ цара элира хьалхалерчара аьлларг.

82

قَالُوٓا۟ أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًۭا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ

Цара элира: "Тхо делча‚ тхоьх латта а‚ даьIахкаш а хилча‚ тхо юха а дендийр ду?

83

لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَءَابَآؤُنَا هَٰذَا مِن قَبْلُ إِنْ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ

И ваIда йинера тхуна а‚ тхан дайшна а хьалха‚ иза-м хьалхалерачийн туьйранаш бен дац".

84

قُل لِّمَنِ ٱلْأَرْضُ وَمَن فِيهَآ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ

Ахьа ала: "Хьенан ду латта а‚ цу чохь мел дерг а‚ шу хууш хиллехь?"

85

سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Цара эр ду: "Делан ду". Ахьа ала: "Шу ца кхета?"

86

قُلْ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ ٱلسَّبْعِ وَرَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْعَظِيمِ

Ахьа ала: "Мила ву ворхI стиглан Кхиош-кхобург‚ сийлахь-йоккхачу Iаршан Кхиош-кхобург?"

87

سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ

Цара эр ду хьуна: "/Уьш/ Делан ю-кх". Ахьа ала: "Шу ца кхоьру /Делах/?"

88

قُلْ مَنۢ بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَىْءٍۢ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ

Ахьа ала: "Мила ву шен карахь массо хIуманан паччахьалла дерг‚ ша ларош верг‚ шена дуьхьал ларон йиш йоцург‚ шу хууш хиллехь?"

89

سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ فَأَنَّىٰ تُسْحَرُونَ

Цара эр ду: "Дела ву-кх". Ахьа ала: "Ма бозбуанчалла дина ю-кх шуна!"

90

بَلْ أَتَيْنَٰهُم بِٱلْحَقِّ وَإِنَّهُمْ لَكَٰذِبُونَ

ХIаъ‚ Тхо цаьрга даьхкира бакъдолчуьнца‚ баккъалла а, уьш харцлуьйш берш бу.

91

مَا ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ مِن وَلَدٍۢ وَمَا كَانَ مَعَهُۥ مِنْ إِلَٰهٍ ۚ إِذًۭا لَّذَهَبَ كُلُّ إِلَٰهٍۭ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ ۚ سُبْحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ

Дала ца лецира цхьа а кIант‚ ца хилира цуьнца цхьа а дела. ТIаккха-м массо делас ша кхоьллинарг дIахьур ма дара‚ царех цхьаберш /делий/ вукхарел лакхабевр ма бара. ЦIена ву и Дела цара Шех кхуллучух.

92

عَٰلِمِ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Къайлах дерг а‚ гучохь дерг а хууш верг‚ лакхаваьлла Иза цара шеца накъост лоцучух.

93

قُل رَّبِّ إِمَّا تُرِيَنِّى مَا يُوعَدُونَ

Ахьа ала: "Со Кхиош-кхобушверг‚ Ахьа гайтанне а гайтахь суна царна хир ду аьлларг /Iазап/:

94

رَبِّ فَلَا تَجْعَلْنِى فِى ٱلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ

"Со Кхиош-кхобушверг‚ тIаккха со ма хилийталахь зуламе нехан юккъехь".

95

وَإِنَّا عَلَىٰٓ أَن نُّرِيَكَ مَا نَعِدُهُمْ لَقَٰدِرُونَ

Баккъалла а, Тхо хьоьга гайта Оха царна ваIда йинарг ницкъ болуш ду хьуна‚

96

ٱدْفَعْ بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ ٱلسَّيِّئَةَ ۚ نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ

Ахьа духататталахь дикачуьнца вониг. Тхо дика хууш ду хьуна цара /Далла тIе/ кхуллург.

97

وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَٰتِ ٱلشَّيَٰطِينِ

Ахьа алалахь: "Со Кхиош-кхобушверг‚ со ларло Хьоьца шайтIанийн васвасех.

98

وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ

Со ларло Хьоьца‚ сан Кхиош-кхобург‚ уьш /шайтIанаш/ суна герга дахкарх".

99

حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَهُمُ ٱلْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ٱرْجِعُونِ

Царех цхьанна тIе /валар/ деъча‚ эр ду: "Сан Кхиош-кхобург‚ вухаверзаве-хьа со /дуьнена/.

100

لَعَلِّىٓ أَعْمَلُ صَٰلِحًۭا فِيمَا تَرَكْتُ ۚ كَلَّآ ۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَآئِلُهَا ۖ وَمِن وَرَآئِهِم بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ

Дика Iамал ян мегара аса‚ айса ца еш йитинарг". ХIан-хIа! И дош ду цо /шайтIано‚ цатешачу стага/ ша аьлла долу. Церан тIехьахь дуьхьало ю уьш юха денбийр болчу дийне кхаччалц.

101

فَإِذَا نُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَلَآ أَنسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍۢ وَلَا يَتَسَآءَلُونَ

Сур лекхча – гергарлонаш хир дац царна юккъехь оцу дийнахь‚ вовшашка хоьттур дац цара.

102

فَمَن ثَقُلَتْ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ

Шайн мизан-терза дазделларш – уьш хир бу баккхийбуьйраш.

103

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ فِى جَهَنَّمَ خَٰلِدُونَ

Шен миза-терза дайделларш – уьш шаьш хIаллакбинарш бу‚ гуттар жоьжахати чохь хир бу.

104

تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ ٱلنَّارُ وَهُمْ فِيهَا كَٰلِحُونَ

Шайн яххьаш цIаро ягаеш‚ шаьш цу /жоьжахати/ чохь кхоьллина болуш /хир бу уьш/.

105

أَلَمْ تَكُنْ ءَايَٰتِى تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ

Сан аяташ ца хилира шуна тIехь доьшуш? Шу ма хилира уьш харцдеш!

106

قَالُوا۟ رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَيْنَا شِقْوَتُنَا وَكُنَّا قَوْمًۭا ضَآلِّينَ

Цара элира: "Тхан Кхиош-кхобург‚ тхан докъазалла туьйлира тхуна тIехь‚ тхо хили-кх тиладелла нах.

107

رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا مِنْهَا فَإِنْ عُدْنَا فَإِنَّا ظَٰلِمُونَ

Тхан Кхиош-кхобург‚ арадахахь тхо цу /жоьжахати/ чуьра‚ тхо юха а тIедерзахь /къиношна/‚ – тIаккха тхо хир хьуна зуламхой".

108

قَالَ ٱخْسَـُٔوا۟ فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ

Цо /Дала/ элира: "ДIасовца цу чохь‚ къамел ма де Соьга!"

109

إِنَّهُۥ كَانَ فَرِيقٌۭ مِّنْ عِبَادِى يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَا وَأَنتَ خَيْرُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Баккъалла а, Сан лех цхьа тоба хилира олуш: "Тхан Кхиош-кхобург‚ иман диллина оха‚ гечдехьа тхуна‚ къинхетам бехьа тхоьх‚ Хьо ву-кх къинхетам бечарех уггар диканиг".

110

فَٱتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِيًّا حَتَّىٰٓ أَنسَوْكُمْ ذِكْرِى وَكُنتُم مِّنْهُمْ تَضْحَكُونَ

Аша царех белар дира цара шуьга Сан хьехам бицбайтталц‚ шу хилира царех доьлуш.

111

إِنِّى جَزَيْتُهُمُ ٱلْيَوْمَ بِمَا صَبَرُوٓا۟ أَنَّهُمْ هُمُ ٱلْفَآئِزُونَ

Баккъалла а, Аса ял ели царна тахана цара собар дарна‚ баккъалла а, уьш бу-кх толам баьккхинарш.

112

قَٰلَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِى ٱلْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ

Цо /Дала/ элира: "Мел лаьттира шу лаьтта тIехь шерийн барамехь?"

113

قَالُوا۟ لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍۢ فَسْـَٔلِ ٱلْعَآدِّينَ

Цара элира: "Тхо лаьттира дийнахь‚ я дийнан цхьана декъехь‚ хаттал дагардечаьрга".

114

قَٰلَ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًۭا ۖ لَّوْ أَنَّكُمْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ

Цо элира: "Шу кIеззиг бен ца лаьттира‚ шу хиллехьара хууш.

115

أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَٰكُمْ عَبَثًۭا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ

Шуна моьттина-те Оха шу кхоьллина эрна‚ шаьш Тхуна тIе дерзор дац?

116

فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ ٱلْمَلِكُ ٱلْحَقُّ ۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْكَرِيمِ

Генаваьлла Дела – бакъволчу паччахь‚ вац кхин дела Иза воцург – сийлахь йолчу Iаршан Да.

117

وَمَن يَدْعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ لَا بُرْهَٰنَ لَهُۥ بِهِۦ فَإِنَّمَا حِسَابُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦٓ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلْكَٰفِرُونَ

Мила ву Делаца цхьаьна кхин деле кхойкхург‚ шена цуьнца цхьа а тешалла доцуш? – цуьнан хьесап шен Кхиош-кхобучун карахь ду. Баккъалла а, баккхийбуьйр ма бац цатешнарш.

118

وَقُل رَّبِّ ٱغْفِرْ وَٱرْحَمْ وَأَنتَ خَيْرُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Ахьа ала: "Со Кхиош-кхобушверг‚ гечдехьа‚ къинхетам бехьа‚ Хьо ву-кх къинхетам бечарех уггар диканиг".